Bộ Xây dựng vừa ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về quy hoạch xây dựng QCVN 01:2021/BXD nhằm hiệu chỉnh, bổ sung và kế thừa hầu hết các nội dung của QCVN 01:2019/BXD, đây là các Quy chuẩn có thay đổi đáng kể so với QCXDVN 01:2008 sau 10 năm thực hiện.

Công cụ quản lý sử dụng đất hiệu quả

Quy chuẩn mới đưa ra các khái niệm về ranh giới phát triển đô thị, các quy định về hạn mức đất dân dụng ứng với từng loại đô thị nhằm phù hợp với thực tiễn mật độ cư trú và tốc độ đô thị hóa nhanh chóng của Việt Nam.

Ông Nguyễn Thành Hưng cho biết, công tác quy hoạch đô thị cần lường trước những tác động về mật độ cư trú, tốc độ đô thị hóa… để có các định hướng phù hợp. Nói cách khác, Quy chuẩn mới là công cụ tạo ranh giới phát triển đô thị để giám sát đô thị phát triển theo các vùng có kiểm soát, dành đất để cho các hoạt động kinh tế, sinh thái; là công cụ xây dựng hạn mức đất đai để khi quy hoạch có những tính toán phù hợp, tránh tình trạng vẽ đô thị quá to nhưng chưa biết đến bao giờ đầu tư, các khu dân cư mật độ quá cao tiềm ẩn các nguy cơ về môi trường hay tình trạng quá tải hệ thống hạ tầng đô thị. Đây cũng chính là bước đầu của việc quản lý khai thác và sử dụng đất đai có hiệu quả.

Lập quy hoạch để quản lý đô thị

Quy chuẩn mới cũng giao quyền tự quyết cho công tác quy hoạch. Quy chuẩn mới không quy định thay cho quy hoạch và muốn quản lý đô thị phải lập quy hoạch chứ không căn cứ vào quy chuẩn. Chính vì vậy, các quy định quá chi tiết về kiến trúc, cảnh quan, chi tiết kiến trúc, quan hệ với các công trình trong QCXDVN 01:2008 được hủy bỏ.

Khoảng cách giữa các công trình trong đô thị hiện hữu do quy hoạch chi tiết và thiết kế đô thị quyết định. Quy chuẩn mới nêu rõ đó là việc của quy hoạch chi tiết và thiết kế đô thị miễn sao phải đáp ứng các nguyên tắc quy định về môi trường, an toàn cháy nổ, các hoạt động chung của đô thị.

Phân định các đối tượng để quy định: có những khu vực rất đặc thù, không nhất thiết tuân thủ 100% quy chuẩn, ví dụ như khu phố cổ đã là di sản hay quần thể di tích kiến trúc của đô thị, các khu hiện có ổn định, thì chỉ cải tạo, chỉnh trang; có các khu vực tuân thủ một phần với các điều kiện được nới lỏng; có các khu vực phải tuân thủ hoàn toàn các quy định trong quy chuẩn, áp dụng với khu mới như các dự án có quy mô lớn; trên cơ sở đảm bảo các nguyên tắc, quy định về môi trường, an toàn tính mạng và tiện nghi cho con người.

Khôi phục lại hệ số sử dụng đất, đưa ra giới hạn hệ số sử dụng đất nhằm đảm bảo khả năng phục vụ của hệ thống hạ tầng đô thị. Đây là một nội dung quan trọng khắc phục nhiều khoảng trống trong quản lý, nhất là quản lý các dự án tái thiết trong các khu đô thị hiện hữu.

Kỳ vọng, với những nội dung quy định mới trong QCVN 01:2019/BXD và QCVN 01:2021/BXD khắc phục được nhiều tồn tại của hệ thống các Quy chuẩn ban hành trước đây và giải quyết được nhiều vấn đề thực tiễn phát sinh hiện nay.

Theo: Tạp trí kiến trúc